Điều gì khiến cho cấu trúc giấc ngủ bất thường?

0
Chỉnh sửa gần nhất

Các bạn đã bao giờ cảm thấy cấu trúc giấc ngủ của mình bất thường chưa. Hãy tham khảo bài viết sau đây để biết rõ hơn nhé.

Có một giấc ngủ ngon giúp bạn hồi phục được rất nhiều sinh lực sau một ngày làm việc mệt mỏi. Có được một giấc ngủ ngon mà dân gian thường gọi là “đẫy giấc nồng” là điều mà ai cũng mong muốn. Đó cũng là hoạt động bình thường của các “molecules” sinh học.

Điều gì khiến cho cấu trúc giấc ngủ bất thường? 1

Thế nhưng cuộc sống hiện đại cho chúng ta rất nhiều tiện nghi thì cũng lấy đi của chúng ta vài thứ, đó chính là giấc ngủ ngon. Do những áp lực, căng thẳng mà chúng ta đang chạy đua hàng ngày được mang cả vào giấc ngủ khiến cho các molecules đã, đang và sẽ tác động gây rối loạn hoạt động thần kinh não bộ và do đó đến hoạt động tâm thần nói chung, trong đó có giấc ngủ.

Theo thống kê, giấc ngủ không đủ dưới 6 giờ trong đêm khá phổ biến, khoảng 37 % người ở độ tuổi 20 – 39 và 40 % người ở độ tuổi 40 – 59.

Mọi người thường bỏ qua việc chất lượng giấc ngủ của mình sẽ bị ảnh hưởng. Không ngủ ngon sẽ dẫn đến rối loạn quá trình hoạt động sinh lý của con người, trong đó một số nội tiết tố bình thường gây tăng nồng độ đường huyết trước khi chúng ta chuẩn bị cho công việc hàng ngày.

Nếu như bị mất ngủ, sức khỏe của chúng ta sẽ suy kém, một số nội tiết tố như adrenaline và cortisol tăng nhanh trong máu gây ra trạng thái căng thẳng và làm cho huyết áp gia tăng. Đồng thời nhịp tim trở nên rối loạn và hoạt động của hệ miễn dịch bị suy giảm.  Chính vì vậy những người mất ngủ luôn cảm thấy lo lắng và khả năng mắc bệnh tâm thần và một số bệnh liên quan nhiều hơn. Chẳng hạn như mất ngủ kéo dài khiến cho bạn có các dấu hiệu bệnh hoang tưởng, hay dễ mắc bệnh trầm cảm.

Điều gì khiến cho cấu trúc giấc ngủ bất thường? 2

Để tiến hành nghiên cứu về vấn đề này, các nhà khoa học đã dựa vào nhiều loại thiết bị chuyên biệt để ghi lại hoạt động điện của não bộ trong giấc ngủ, đã phân tích cấu trúc giấc ngủ và chia giấc ngủ gồm 4 giai đoạn. Từ đây chúng ta có thể xem xét một cách thật ngắn gọn các giai đoạn với những lời khai của bệnh nhân đến khám vì mất ngủ:

Giai đoạn 1: bệnh nhân đang ở trong trạng thái lơ mơ hay ngủ thiu thiu nhưng có thể một số vùng chức năng não bộ hoạt động không tương xứng, sóng não bộ “chưa chịu chậm” lại nên trạng thái này kéo dài, dễ bị đánh thức rồi tỉnh lại và lo lắng, hoặc kéo dài mãi đến khi quá mệt mới ngủ thiếp được giống như thoáng quên rồi lại tỉnh mà không biết lý do vì phòng ngủ yên ả không tiếng động, không mắc tiểu, … Đa số bệnh nhân mất ngủ khai có cảm nhận này.

Giai đoạn 2: bình thường chìm vào giấc ngủ, sóng não bộ lúc này chậm lại, mắt không động đậy, nhịp tim, nhịp thở chậm lại.  Nhiều bệnh nhân khai lơ mơ rồi ngủ được nhưng nếu có cảm giác nhức mỏi chân tay, đau lưng nên có khi tự nhiên tỉnh lại “như hẹn giờ” từ trước. Một số người có thể ngủ tiếp được, nhưng nếu “ấm ức” vì chuyện gì đó xảy ra trong ngày thì thức luôn và có thể bệnh quá nặng rồi. Giai đoạn này chiếm 50 % thời gian ngủ nên nếu trục trặc là kể như mệt mỏi trắng đêm.

Giai đoạn 3: còn gọi là giai đoạn ngủ sâu, lúc này sóng não bộ chậm hơn giai đoạn 2, mắt và tay chân bất động, có khi cầm tay nâng lên cho rớt không biết, khó đánh thức hay đánh thức mạnh tay tỉnh dậy nhưng ngơ ngác. Ta thường nói “ngủ như chết”. Hầu như bệnh nhân đến khám không có cảm nhận này, nhưng cũng có thể có như một “tai nạn”do dùng thuốc ngủ, thuốc ức chế thần kinh chưa phù hợp do nhìn nhận tình trạng mất ngủ và bệnh kèm theo (nếu có) không đầy đủ. Trường hợp này sẽ khó đánh giá hơn nếu bệnh nhân không biết tên các loại thuốc đã dùng. Giai đoạn này kéo dài hơn ở thanh niên và ngắn đi ở người già.

Trẻ em hay đái dầm, mộng du hoặc xuất hiện cơn hoảng sợ la ú ớ (có cả ở người lớn). Có thể dễ chẩn đoán nhưng phải phân biệt khi thức dậy có nhớ và kể lại những gì thấy trong cơn hoảng loạn hay không để làm cơ sở nhận định bệnh lý.

Giai đoạn 4: là giai đoạn mắt cử động nhanh (còn gọi là REM – Rapid Eye Movement Period), nhịp thở cũng nhanh có lúc như “hổn hển”, tròng mắt giật liên hồi, chân tay sụi lơ, nhịp tim nhanh. Sóng điện não lúc này giống sóng như lúc thức. Người bệnh khai hay mơ (nhớ) lại như nhìn thấy hình ảnh, hiện tượng  mới gặp trong ngày hay cũ hơn “như đã thấy” từ hồi nào vô định trước đó.

Nếu người bệnh khai như trên thì đó là hiện tượng bình thường, và trong đó có thể có ý mong đợi “mộng đẹp”. Giai đoạn này chiếm 50 % thời gian ngủ ở trẻ mới sinh và tới 80% ở trẻ sắp tới tuổi trưởng thành. Giai đoạn 4 này giúp chúng ta củng cố trí nhớ và “xử lý – lưu trữ” những thông tin tiếp nhận (sự việc xảy ra) trong công việc và sinh hoạt hàng ngày. Như vậy có thể nói trẻ sảng khoái và học tốt hơn nếu được ngủ “đẫy giấc”.

Tuy nhiên mơ quá nhiều gây mệt mỏi và “không mơ mộng gì” cũng không phải là tốt.

Nhiều bệnh nhân khai có những điều ám ảnh đến độ ngủ cũng mơ thấy rồi giật mình thức giấc nhiều lần, do vậy cần khai thác thêm nhiều triệu chứng khác hướng theo tiêu chuẩn chẩn đoán liên quan khác.

Các nghiên cứu cho thấy 3 giai đoạn đầu giúp chúng ta thư giãn và hồi phục hoạt động sinh lý con người và thường có từ 3 – 6 giai đoạn 4 (REM). Đầu đêm REM ngắn, giữa đêm và nửa đêm về sáng dài ra.

Mặc dầu vậy, có thể nói không một người bệnh nào đến khám chỉ có trục trặc ở 1 giai đoạn của giấc ngủ mà ở cả 4 giai đoạn, và cũng không thể biết các giai đoạn đó diễn ra như thế nào vì chỉ dựa trên lời khai chung chung “không khách quan một cách đầy đủ” với bác sĩ.

Xem thêm :

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng